Rybołówstwo morskie (z Morza Bałtyckiego)

Rok 2016 w stosunku do roku 2015 charakteryzował się na Bałtyku wzrostem połowów flądry (o 59,5% do 15,1 tys. ton). Większe były też wyładunki śledzi w portach (o 10,9% do 44,1 tys. ton) oraz ryb pochodzących z rybołówstwa przybrzeżnego. Wzrost połowów flądry był wynikiem pogłębiającej się, niekorzystnej sytuacji w rybołówstwie dorszowym. Połowy dorszy obniżyły się w 2016 r. o 24% do 10,3 tys. ton, a rybacy musieli przekierować się na połowy innych gatunków ryb. Odnotowano mały spadek połowów w rybołówstwie szprotowym (o 6,4% do 60,1 tys. ton), który był wynikiem dostępności mniejszych kwot połowowych.

Rybactwo śródlądowe

Rok 2016 w stosunku do roku 2015 charakteryzował się poprawą warunków klimatyczno-hydrologicznych, co znalazło odzwierciedlenie w odłowach ryb słodkowodnych, które szacuje się na 51,6 tys. ton (wzrost o 4,5%).

Przetwórstwo i popyt na ryby

Rok 2016 w stosunku do roku 2015 okazał się lepszy pod względem spożycia ryb i owoców morza, które wyniosło 12,9 kg/mieszkańca i było o 3,4% większe. Wzrost spożycia dotyczył wyłącznie ryb morskich (o 6,0% do 10,19 kg/mieszkańca), przy ograniczeniu konsumpcji owoców morza (o 22,2% do 0,42 kg/mieszkańca) i podobnym jak w 2015 roku popycie na ryby słodkowodne (2,29 kg/mieszkańca). Wzrost spożycia wystąpił mimo znacznego wzrostu cen produktów rybnych. Zaobserwowano duże zmiany w spożyciu poszczególnych gatunków ryb. Spośród ryb morskich i dwuśrodowiskowych największy wzrost konsumpcji dotyczył szprotów, miruny, śledzi oraz tuńczyków przy znacznym ograniczeniu spożycia łososi, dorszy, mintajów i makreli. W 2016 roku zwiększyło się spożycie ryb pochodzących z produkcji krajowej, tj. karpi i pstrągów, przy jednoczesnym spadku zainteresowania konsumentów importowanymi rybami słodkowodnymi – pangami i tilapiami. Na istotne zmniejszenie konsumpcji owoców morza w 2016 roku wpłynęły wysokie ceny krewetek. Zmiany w wielkości spożycia poszczególnych gatunków ryb spowodowane były głównie reakcją konsumentów na poziom cen oraz wynikają także ze zmieniających się preferencji i wzrostu popytu na ryby świeże i chłodzone, zwiększającego się asortymentu produktów oraz rozszerzającej się sieci sprzedaży.

Ceny ryb i przetworów rybnych

W końcu marca 2017 r. przetwórstwem ryb w Polsce zajmowało się 258 zakładów z uprawnieniami do handlu produktami na obszarze Unii Europejskiej, tj. o 5 mniej niż rok wcześniej. W 2016 roku produkcja ryb, przetworów rybnych i owoców morza w średnich i dużych zakładach przemysłu rybnego (zatrudnienie powyżej 49 osób) wyniosła  447,9 tys. ton i była o 15,6% większa niż w roku poprzednim.

Największy przyrost wolumenu produkcji wystąpił w grupie świeżych filetów z ryb morskich (3-krotny) oraz mrożonych filetów z ryb morskich (o 22,0%), konserw i prezerw (o 8,8%) i ryb wędzonych (o 7,9%). W strukturze produkcji największy udział miały ryby wędzone (19,8%), marynaty (18,2%), konserwy (13,6%) oraz świeże filety (13,2%). Szacuje się, że łączna produkcja w sektorze przetwórstwa ryb wyniosła w 2016 r. 560,0 tys. ton o wartości ok. 11 mld zł, tj. o ok. 12-13% więcej niż rok wcześniej.

W 2016 r. pogorszyła się sytuacja ekonomiczno-finansowa przedsiębiorstw przetwórstwa ryb. Zysk netto zmniejszył się w porównaniu z rokiem poprzednim o 18% do 317,1 mln zł, mimo wyraźnego przyspieszenia dynamiki sprzedaży zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Pogorszenie wskaźników było między innymi wynikiem wzrostu kosztów materiałowo-surowcowych oraz kosztów finansowych, które nie zostały w pełni  rekompensowane wyższymi cenami zbytu produktów

Wysokie ceny importowanych surowców rybnych wpłynęły na znaczne podwyżki cen w kraju. Ceny zbytu produktów rybnych były w 2016 r. średnio o 4,5% wyższe niż w roku poprzednim, natomiast ceny detaliczne wzrosły o 3,6%. Na ogół tendencje wzrostowe cen obserwowano także w pierwszej sprzedaży ryb słodkowodnych oraz ryb bałtyckich. Ryby i przetwory rybne należały do najszybciej drożejących grup produktów żywnościowych. W obrocie detalicznym wzrosty cen objęły przede wszystkim ryby świeże i chłodzone (o 7,1%), mrożone owoce morza (o 4,0%) oraz ryby mrożone (o 3,9%). Relatywnie mniejsze podwyżki wystąpiły w asortymencie ryb solonych, suszonych i wędzonych (o 2,5%) oraz konserw i przetworów z ryb (o 1,4%), a niższe ceny notowano tylko w grupie świeżych lub chłodzonych owoców morza (spadek o 1,1%).

*Źródło informacji: Rynek Ryb stan i perspektywy nr 26 – Zakład Badań Rynkowych IERiGŻ-PIB